Od pet stotina fotografija do mjere: kad dron postane instrument

Fotogrametrija je star postupak sa novim alatom. Isti predmet se snimi sa više položaja, program pronađe tačke koje se pojavljuju na više snimaka i iz razlike među njima izračuna gdje se ta tačka nalazi u prostoru. Ponovljeno milion puta, to daje trodimenzionalni model.

Da bi model bio mjerljiv, a ne samo lijep, potrebne su dvije stvari: kamera koja ne izobličava sliku dok se kreće, i podatak o tome gdje je dron bio u trenutku svakog okidanja, tačan na centimetre.

Većina kamera na dronovima ima elektronski zatvarač, koji sliku očitava red po red. Dok se ti redovi očitavaju, dron je prešao nekoliko centimetara, pa se prava linija na snimku iskrivi. Za snimak na društvenoj mreži to niko ne primijeti, za mjerenje je to greška koja se prenosi u model.

Mehanički zatvarač otvori i zatvori cijeli kadar odjednom. Zato kamere za mjerenje koštaju više od kamera za snimanje, iako imaju sličan broj megapiksela.

Druga stavka je vrijeme. Okidanje svakih 0,7 sekundi znači da dron ne mora usporavati da bi ispoštovao preklapanje snimaka, pa se ista površina pokrije u kraćem letu.

Obični satelitski prijemnik zna svoj položaj na nekoliko metara. To je dovoljno da se dron vrati kući, a nedovoljno da se sa snimka mjeri.

RTK radi tako što uz dron postoji druga tačka, na tlu, čiji je položaj poznat. Ta tačka prima iste satelitske signale i računa koliko su u tom trenutku pogrešni, pa dronu šalje ispravku. Umjesto metara, ostane centimetar.

Referentna tačka može biti vlastita bazna stanica postavljena na terenu ili mreža stalnih stanica preko interneta. Prva je nezavisna od pokrivenosti, druga od nošenja opreme.

Kopovi, deponije i pozajmišta

Najbrža isplativost od svih primjena. Isti teren se snimi na početku i na kraju mjeseca, iz razlike u visinama izađe kubatura, a taj broj ide u obračun. Umjesto tri dana rada na terenu, jedan let i obrada.

Gradilišta

Mjesečni snimak istog obuhvata pokazuje napredak, položaj objekata u odnosu na projekat i količinu materijala na deponiji. Investitor dobije stanje koje ne ovisi o tome ko je pisao izvještaj.

Katastar, urbanizam i putevi

Ortofoto snimak je karta na kojoj se mjeri, jer je svaka tačka na pravom mjestu. Za trase, regulacione planove i evidenciju bespravne gradnje, to je osnovni ulaz.

Objekti i nasljeđe

Model fasade ili krova, sa dovoljno detalja da se sa njega uzimaju dimenzije bez skele.

Kroz vegetaciju se ne vidi

Fotogrametrija računa iz onoga što je kamera vidjela. Ako je vidjela krošnju, model ima krošnju, a ne tlo pod njom. Za teren pod šumom postoji laser, i o njemu smo pisali posebno.

Voda, staklo i sjajne površine

Površine bez stalnog uzorka ili sa odrazom koji se mijenja iz kadra u kadar programu ne daju tačke za spajanje. Tu model puca, i to se vidi kao rupa ili kao talas koji ne postoji.

Tačnost nije isto što i pouzdanost

Model može biti unutrašnje savršeno usklađen, a cijeli pomjeren u prostoru. Kontrolne tačke izmjerene na tlu su jedini način da se to primijeti. Ko ih preskoči, dobio je model koji izgleda tačno.

Svjetlo i vjetar

Duge sjenke, oblak koji prelazi preko obuhvata i vjetar koji nagne dron mijenjaju uslove usred snimanja. Zato se let planira po dobu dana, a ne po slobodnom terminu.

Obrada je posao za sebe

Petsto snimaka ne stane u sat vremena računara. Za veće obuhvate se računa u danima, i to je stavka koja u ponudi mora stajati odvojeno od leta.